MỘT SỐ LOÀI CÂY CHE PHỦ ĐẤT ĐA DỤNG - PHẦN 2

Posted by Hoa Bui on

Thực vật là một thế giới sinh thái vô cùng đa dạng và phong phú. Không những có nhiều công dụng trong tất cả các mặt của đời sống, chúng còn là những nhân tố bảo vệ và phủ xanh đất trống đồi trọc, phục vụ cho việc phát triển nông lâm nghiệp bền vững vùng cao.

phu-dat-nong-nghiep


Đậu kiếm

Đặc điểm

Khác với các loài đậu khác thường là thân thảo, thuộc họ leo trèo. Đậu kiếm lại là một loài cây họ đậu thân đứng. Đậu kiếm có chu kỳ sống từ 2 đến 3 năm, tùy vào quá trình chắm sóc trồng trọt, cũng như các điều kiện tự nhiên khác. Đây là loại cây họ Đậu có sức sống tốt, chịu hạn tốt, sinh khối lớn, nốt sần nhiều, mang lại nhiều công dụng to lớn đối với đất trồng trọt.

phu-dat-nong-nghiep-dau-kiem

Công dụng

Đậu kiếm là loài cây cải tạo đất rất tốt (đạm thân lá khoảng 22-23% chất khô; đạm hạt khoảng 34 - 37% và đạm do vi khuẩn nốt sần cố định từ khí trời). Nhờ nốt sần nhiều, cây đậu kiếm có thể mang lại cho đất nông nghiệp một diện mạo mới. Có thể trồng xen, đặc biệt là trồng vào nương hun đất vào giữa các hàng lúa, hoặc có thể trồng xen với cây sắn, ngô.

phu-dat-nong-nghiep-trong-dau-kiem

Ngoài công dụng cải tạo đất, Đậu kiếm còn là cây cung cấp lương thực và dinh dưỡng cho con người. Hạt và quả non của cây có thể chế biến thành các mon ăn khác nhau.

phu-dat-nong-nghiep-hat-dau-kiem

Cách trồng

Nhờ vào khả năng sinh trưởng, phát triển tốt, chịu hạn tốt, cây Đậu kiếm là loại cây dễ trồng đối với người nông dân. Trồng cây bằng hạt, sau đó cung cấp thêm phân bón, nguồn nước đầy đủ cho cây phát triển. Đậu kiếm ít bị sâu bệnh, chống chịu khá tốt với các tác nhân xung quanh nên dễ trồng và chăm bón. 

 


Đậu công, đậu Sơn Tây, tóp mỡ, hàm xì

Đặc điểm

Cây có nguồn gốc xuất xứ ở Đông Nam châu Á. Đây là loài cây bụi họ đậu, chúng chịu đựng rất tốt với điều kiện đất chua, hạn và nghèo dinh dưỡng. Do vậy cây có sức tái sinh mạnh sau khi cắt, tỉa. Là cây nhiều và có sinh khối lớn. Loài cây này với sức sinh trưởng lớn của mạnh nên rất nhanh chóng phủ xanh được những vùng đất đồi trọc và khô nóng.

phu-dat-nong-nghiep-dau-cong

Công dụng

Cây có công dụng cải tạo đất, trừ cỏ dại, làm thức ăn gia súc, làm củi đun hoặc cọc đỡ cho các loài cây trồng leo. Vì hàm lượng tanin lớn nên trâu bò không thích ăn tươi, tuy nhiên khi phơi khô và trộn với các loại thức ăn khác thì là nguồn thức ăn bổ sung rất tốt. Nên dùng thay cốt khí làm hàng đồng mức vì cây sống lâu hơn và cho sinh khối lớn hơn.

Cách trồng

Trồng bằng hạt và cành giâm. Phải chà hạt trước khi gieo, nên gieo vào bầu và ươm 3 tháng trước khi trồng ra ruộng. Phải làm cỏ trong thời gian đầu vì cây mọc chậm. Cũng có tác dụng tương tự là muồng lá nhọn – Indigofera teysmanii, muồng cọc rào – Gliricidia sepium, song hai loài sau có sinh khối lớn hơn, cây cao to hơn, nên cũng phải cắt tỉa nhiều hơn.

phu-dat-nong-nghiep-trong-dau-cong

Ví dụ cách ứng dụng

Trồng làm hàng đồng mức trên nương, trồng xen trong vườn cây ăn quả, trồng ở bãi đất trống để bảo vệ và cải tạo đất.


Cốt khí

Đặc điểm

Là một loài cây họ đậu thân bụi rất phổ biến ở vùng trung du miền núi phía Bắc. Ưu điểm lớn nhất của cốt khí là chịu chua, chịu hạn rất tốt, mọc nhanh ở giai đoạn đầu, không cần chăm sóc, đặc biệt là hạt dễ nảy mầm không cần qua xử lý. Nhờ những đặc tính này, cốt khí là loài cây được rất nhiều người lựa chọn để phủ kín các khu vực có khí hậu khô nóng, đất đai cằn cõi, nghèo chất dinh dưỡng.

phu-dat-nong-nghiep-cay-cot-khi

Công dụng

Cốt khí có tác dụng cải tạo đất và che bóng cho cây con. Cốt khí là cây làm hàng đồng mức lý tưởng ở giai đoạn đầu khi mới kiến thiết ruộng nương.

Tuy nhiên, về sau nên thay bằng các loài cây khác có nhiều chức năng hơn hoặc trồng hàng đồng mức kép với các loài khác như dứa, cỏ chăn nuôi.

Ghi nhớ: Để cốt khí tồn tại lâu thì phải cắt cành trong những ngày nắng, lúc đã ráo sương, vào buổi trưa.

phu-dat-nong-nghiep-cot-khi

Cách trồng

Trồng bằng hạt theo hốc hoặc theo hàng. Hạt dễ nảy mầm, không cần xử lý. Cây con mọc nhanh nên dễ thiết lập.

Một vài ứng dụng cụ thể

Cốt khí thường được trồng làm hàng đồng mức chống xói mòn đất trên nương đất dốc. Tuy nhiên, do cốt khí chứa một số độc tố nên không thể sử dụng làm thức ăn gia súc. Đây là nguyên nhân mà nông dân nhiều nơi không ưa thích cốt khí.

Để tăng độ hấp dẫn, nên trồng thành hàng kép với dứa, như vậy dứa sẽ tốt hơn và cốt khí cũng tốt hơn. Nhờ mọc nhanh nên cốt khí là cây che bóng tốt nhất cho chè mới trồng.

Ngoài ra, nên trồng cốt khí để cải tạo các vùng đất hoang hoá hoặc đất chưa sử dụng. Sau 3 năm trồng cốt khí, độ màu mỡ của đất có thể đủ tốt để trồng cây lương thực.

phu-dat-nong-nghiep-cot-khi

Hiện nay Viện Khoa học kỹ thuật Nông lâm nghiệp miền núi phía Bắc đang thử nghiệm áp dụng một loài cốt khí mới có sinh khối cao hơn và chống chịu tốt hơn với các điều kiện khí hậu bất thuận.

Các bài viết liên quan: 

MỘT SỐ LOÀI CÂY CHE PHỦ ĐẤT ĐA DỤNG - PHẦN 1

DẦU NEEM LÀ GÌ, THÀNH PHẦN, CÔNG DỤNG VÀ ỨNG DỤNG CỦA DẦU NEEM


Share this post



← Older Post Newer Post →