MỘT SỐ LOÀI CÂY CHE PHỦ ĐẤT ĐA DỤNG - PHẦN 3

Posted by Hoa Bui on

Thực vật che phủ đất luôn là những loài cây được con người, đặc biệt là các người nông dân vùng núi hoang sơ tìm kiếm với mong muốn là cải tạo đất, phủ xanh đất trống đồi trọc, đem lại nguồn dinh dưỡng cho đất để có thể phát triển các mùa vụ về sau. Tiếp nối các phần trước, dưới đây sẽ là một số loài cây che phủ đất đa dạng, phục vụ phát triển bên vững nông nghiệp.

Súc sắc (Crotalaria spp)

Đặc điểm

Súc sắc là những cây họ đậu mọc dại rất nhiều ở Việt Nam, thân thảo hoặc hoá gỗ, chịu hạn và đất xấu rất tốt, dễ trồng, nhiều loài có thể duy trì màu xanh hoàn chỉnh trong mùa đông. Đây là một đặc tính rất quý để duy trì độ che phủ đất trong mùa đông khô và lạnh.

che-dat-nong-nghiep-cong-dung-suc-sac

Công dụng

Súc sắc thuộc loại cây họ Đậu nên có công dụng cải tạo đất rất tốt. Trên rễ cây có  nhiều nốt sần có các vi khuẩn Rhizobium. Đây là vi khuẩn có khả năng có định đạm cho đất. Đối với những vùng đất khô cằn, thiếu chất dinh dưỡng thì việc cung cấp đạm hay các loại khoáng chất cho đất là cực kỳ cần thiết.

Súc sắc còn có công dụng rất tốt trong việc làm phân xanh (phân xanh là xác của các loại cây xanh được dùng làm phân hữu cơ không qua quá trình ủ hoai và thường được sử dụng để bón lót cho cây hàng năm hoặc “ép xanh” cho cây lâu năm).

Ngoài ra, Súc sắc là loại cây có thân có thể hóa gỗ, do vậy đây là cây có thể dùng để làm củi đun. 

che-dat-nong-nghiep-suc-sac

Cách trồng

Với đặc tính sinh trưởng tốt, có khả năng chịu hạn cao, và đặc biệt là có thể trồng trên đất khô cằn, Súc sắc là loại cây không cần tốn quá nhiều công sức để trồn và chăm sóc. Do vậy, chỉ cần gieo trông bằng hạt, mật độ gieo trồng có thể tùy ý phụ thuộc vào nhu cầu của người trồng cũng như địa hình xung quanh. Hạt cây sau khi được gieo xuống đất thì rất dễ này mầm, không cần chăm sóc nhiều vẫn có thể sinh trưởng và phát triển tốt.

che-dat-nong-nghiep-trong-suc-sac

Ví dụ cách ứng dụng

Đối với những loài cây họ Đậu, có rất nhiều ứng dụng và lợi ích khai thác từ chúng, ngoài việc phủ xanh, cung cấp đạm cho đất, người ta có thể trồng xen cây súc sắc với cây ngô, có thể trồng trên các bãi đất trống, trồng ven đường, ven bờ ruộng để làm phân xanh.


Đậu triều (Cajanus cajan L.Millsp)

Đặc điểm

Là một loài cây họ đậu, thân thảo (cây 1 năm) và thân gỗ nhỏ (cây lâu năm), chịu khô hạn rất tốt song không chịu được đất quá xấu. Đậu triều thuộc dạng cây bụi, cao khoảng 2 - 6 m, là cây cố định đạm, đâm chồi nhiều, khi bấm ngọn khoảng 0,15 m. Loài cây này chỉ tồn tại trong một thời gian ngắn và được nhân giống bằng cách gieo hạt trực tiếp.

Xuất xứ từ Nam Á và Tây Phi sau đã xuất hiện ở nhiều nước khác trên thế giới.Đậu triều thích hợp với nhiều loại đất, có môi trường phân bố rộng lớn (thậm chí cả những nơi có độ cao trên 3000 m so với mực nước biển và lượng mưa hàng năm từ 400 đến 2500mm)

che-dat-nong-nghiep-dau-trieu

Công dụng

Đậu triều được dùng để làm lương thực (hạt đậu), thức ăn cho súc vật (quả đậu, vỏ quả đậu, lá…). Ngoài ra, đậu triều còn có thể làm củi đun hoặc nuôi cánh kiến và có tác dụng cải tạo đất rất tốt.

Cách trồng

Với đặc tính chịu hạn rất tốt, đậu triều có thể trồng được những nơi nắng nóng, khô hạn. Tuy vậy, đây lại là loài cây không chịu được đất quá xấu, do đó đậu triều sẽ khó trồng và nuôi dưỡng hơn cây súc sắc. Có thể gieo trồng đậu triều bằng hạt. Sau đó có các biện pháp chăm sóc cây, cần quan tâm phòng trừ sâu đục quả. Sử dụng các giống đậu triều lưu niên sẽ tránh được tác hại của loài sâu này.

che-dat-nong-nghiep-cong-dung-dau-trieu

Lưu ý

Đậu triều là loại cây thuộc họ Đậu, tuy là cây dại nhưng lại khó chắm sóc hơn, và dễ mắc các loại sâu bệnh thường gặp. Do vậy, khi nuôi trồng, cần phải làm cỏ thường xuyên trong 4 – 6 tuần đầu tiên, là loài cây không chịu bóng, rất nhạy cảm đối với những loài sâu bệnh cũng như dễ mắc các bệnh gỉ sắt và nấm.

Đậu triều chịu được hạn và đất mặn nhưng không chịu được úng nước.


Đậu Stylo (Stylosanthes guianensis)

Đặc điểm

Đậu Stylo thuộc loại cây họ Đậu, có thân thảo, dáng đứng, chịu được các loại sâu bệnh và các điều kiện môi trường khó khăn.

Cây có khả năng ra rễ ở thân, có loại thân nhiều lông nhưng cũng có loại thân ít lông, lúc non có màu xanh, khi giá chuyển sang mầu xanh sẫm hoặc tím. Lá tẽ ba, đầu lá tầy, có nhiều hoặc ít lông mềm. Lá thường dài 2–3 cm, rộng 5-10mm, tỷ lệ thân/lá khoảng 5/7. Thân chồi thẳng đứng có đốt ngắn, lá nhiều hơn cành ngang. Hoa hình bông cuốn không sát nhau. Qủa đậu không có cuống, hạt vỏ cứng màu đen xám. Rễ cây có thể phát triển sâu kể cả trong điều kiện đất xấu.

che-phu-dat-nong-nghiep-dau-stylo

 

 

Công dụng

Là một loại cây họ đậu có chức năng cải tao đất tốt. Ngoài ra, Đậu stylo còn có thể dùng làm thức ăn trong chăn nuôi, cung cấp thực phẩm cho một số gia cầm gia súc như: trâu, bò, dê, thỏ, cừu, .. Đậu Stylo làm thức ăn với tỷ lệ tốt nhất là 25 đến 30% khối lượng vật chất khô trong tổng số thức ăn.  

Ngoài ra, đậu stylo còn có thể cho gia súc ăn tươi, ủ chua, phơi khô, làm bột cỏ.

che-phu-dat-nong-nghiep-cong-dung-dau-stylo

Cách trồng

Có thể trồng đậu Stylo bằng hạt, song cần phải chà hạt trước khi gieo thì mới đạt độ nảy mầm cao. Gieo hạt thành hàng rạch. Sau đó lấp lớp đất mỏng. Để cho cây chóng mọc, có thể ủ hạt trong nước nóng 60 – 70oC, khi hạt nứt nanh thì đem gieo. Khi cây đã mọc cao thì tiến hành xới xáo cho đất tơi xốp và làm sạch cỏ dại đồng thời bón thúc bằng urê. Khoảng 2 tháng tuổi xới một lần nữa, tạo điều kiện cho cây phát triển tốt

Ngoài ra, còn có thể trồng bằng cành cắt trong mùa mưa.

che-phu-dat-nong-nghiep-trong-dau-stylo

Lưu ý

Đậu stylo còn yếu ở giai đoạn đầu nên cần phải quan tâm làm cỏ. Một khi đã hình thành quần thể thì đậu stylo có thể mọc cao tới 1,5 m, cho sinh khối lớn và diệt hết các loài cỏ dại khác.

Ví dụ cách ứng dụng

Trồng cây stylo xen sắn và ngô giúp chống xói mòn, cải tạo đất và tăng năng suất cây trồng

che-phu-dat-nong-nghiep-dau-stylo-phat-trien

 

Các bài viết liên quan:

MỘT SỐ LOÀI CÂY CHE PHỦ ĐẤT ĐA DỤNG - PHẦN 2

DẦU NEEM TRỪ SÂU TRONG NÔNG NGHIỆP HỮU CƠ


Share this post



← Older Post Newer Post →