MỘT SỐ LOÀI CÂY CHE PHỦ ĐẤT ĐA DỤNG - PHẦN 4

Posted by Hoa Bui on

Thực vật che phủ đất thực sự vô cùng đa dạng và phong phú về loài và số lượng. Tuy thường là những loài thân thảo, những loài cây có tập tính bò, leo trèo hay mọc thành cụm,.. nhưng tất cả đều có vài trò rất quan trọng trong việc cải tạo đất, phủ xanh đất, cung cấp chất dinh dưỡng cho đất cũng như là nguồn thực phẩm quan trọng của gia cầm, gia súc.

 


Yến mạch (Avena sativa L.)

Đặc điểm

Yến mạch có tên khoa học là Avenasativa, có nguồn gốc xuất xứ từ nước Úc. Hiện nay yến mạch được nhập khẩu về Việt Nam có 2 loại là yến mạch lá lớn và yến mạch lá nhỏ.

Hàm lượng chất dinh dưỡng tổng vật chất khô của giống yến mạch khoảng 14 – 18%. Hàm lượng Protein thô đạt 18 – 22%.

che-phu-dat-nong-nghiep-yen-mach

Là loài cây ngũ cốc rất thích hợp với vụ đông ở vùng núi phía Bắc Việt Nam, miền Trung và Tây Nguyên có sức chống chịu cao với các điều kiện khó khăn như lạnh và sương muối đặc biệt là khô và lạnh. Yến mạch có thể phát triển được ở nhiệt độ 32 độ C và đặc biệt đối với nhiệt độ càng thấp thì lại càng phát triển nhanh.

Có thân thẳng đứng, thân cây có nhiều đốt và phát triển thành từng bụi lớn. Khi trưởng thành lá có màu xanh như lá chuối, thân cây giòn, lá mềm, có vị ngọt và dễ tiêu hóa. Có khả năng sinh trưởng mạnh và tái sinh quanh năm. Chỉ cần trồng một lần với những quy trình chăm sóc cơ bản sẽ cho thu hoạch liên tục từ 4 – 6 năm.

Công dụng

Yến mạch là một trong những loại cây ngũ cốc được trồng dùng để lấy hạt, được người tiêu dùng lựa chọn bởi mùi vị thơm ngon và giàu chất dinh dưỡng nhất trong họ hàng nhà ngũ cốc.

Yến mạch được dùng để chăn nuôi gia súc, đặc biệt là dê, bò vì đáp ứng đầy đủ những chất dinh dưỡng cần thiết để gia súc phát triển một cách tốt nhất. Ngoài ra có thể làm thức ăn xanh tươi trực tiếp hoặc làm thức ăn ủ chua. 

Ngoài thức ăn cho người và gia súc, yến mạch còn là một loại cây bảo vệ và cải tạo đất rất tốt, sinh khối lớn, là nguồn thức ăn quý hiếm trong vụ đông ở Việt Nam.

che-phu-dat-nong-nghiep-cong-dung-yen-mach

Cách trồng

Có thể gieo hạt quanh năm, nhưng thời gian trồng tốt nhất vào mùa Đông, thời vụ cuối tháng 9 đến hết tháng 3 âm lịch hàng năm, ó thể trồng ở hầu hết các loại đất ở Việt Nam, kể cả đất phèn chua, đất ngập mặn hay đất cát pha…

Trước khi trồng bà con thực hiện cày xới đất và rạch luống. Khi bón phân bà con cần bón phân lân NPK trước, sau đó rải một lớp phân chuồng hoai mục lên trên lớp phân lân vừa mới bón. Bước tiếp theo lấp sơ qua một lớp đất mỏng để tránh tình trạng hạt nảy mầm tiếp xúc với phân sẽ bị thối rễ mà chết. Tiếp theo là lấp đất lại và tưới nước giữ ẩm cho đất

Có thể trồng xen với các loại cây thức ăn gia súc khác trên đồng cỏ.

che-phu-dat-nong-nghiep-trong-yen-mach

Ví dụ cách ứng dụng

Trồng yến mạch vụ đông để bảo vệ đất và sản xuất thức ăn gia súc, đồng thời cũng là nguồn vật liệu che phủ đất cho các loại cây trồng khác.


Cỏ tín hiệu (Brachiaria brizantha (Hochst) Stapf)

Đặc điểm

Đây là loại cỏ lâu năm, sinh khối lớn, có bộ rễ phát triển mạnh và ăn sâu nên có khả năng chu chuyển dinh dưỡng từ những lớp đất sâu và tạo sinh khối trên mặt đất.

Chịu đựng rất tốt với các điều kiện khô và lạnh cũng như sương muối trong vụ đông.

Công dụng

Là loài cây thức ăn gia súc giàu dinh dưỡng, chịu lạnh và khô nên là nguồn thức ăn quí giá trong mùa đông.

Ngoài tác dụng che phủ bảo vệ đất, cỏ tín hiệu còn làm cho đất ngày càng tơi xốp với dung tích hấp thụ cao hơn nên đất trở nên rất thích hợp cho nhiều loài cây khác nhau.

Cách trồng

Có thể gieo bằng hạt vào đầu mùa mưa, gieo vãi hoặc theo khóm. Tuy nhiên do hạt hay rụng nên muốn thu hạt thì phải dùng bao lưới hoặc vải màn để bọc bông cỏ. Cũng vì vậy nên việc trồng bằng thân, cành sẽ thuận tiện hơn mặc dù tốc độ nhân giống sẽ chậm lại.

Có thể trồng dưới tán cây rừng để tăng nguồn thức ăn gia súc và bảo vệ cải tạo đất để cây rừng mọc tốt hơn


Cỏ Xurinam (Brachiaria decumbens Stapf)

Đặc điểm

Là loài cỏ khoẻ, có chiều cao trung bình (phát triển tới 1 m), mọc thành từng khóm rõ ràng. Nếu sống trong những điều kiện khí hậu đất đai nhất định thì nó sẽ là loài cỏ lâu năm (vòng đời có thể tới 3 năm).

Cũng như cỏ tín hiệu, cỏ xurinam có thể trồng trong nhiều điều kiện khác nhau. Trong những vùng nhiệt đới khô/ ẩm với mùa khô kéo dài cũng như trong điều kiện khí hậu lạnh hơn (nhiệt độ dưới 10oC, có sương muối trong mùa đông).

Cỏ này phát triển và duy trì được ở vùng đất chua có độ màu mỡ trung bình.

che-phu-dat-nong-nghiep-Cỏ Xurinam

Công dụng

Che phủ bảo vệ, cải tạo đất và làm thức ăn chăn nuôi. Đây là loài cỏ luôn xanh tốt thậm chí trong mùa đông vì vậy nên dùng để sản xuất thức ăn cho gia súc ở vùng cao. Cỏ này đặc biệt thích hợp cho việc thả gia súc tại chỗ, ngoài ra cũng có thể cắt mang về. Bộ rễ rất khoẻ của nó cho phép cải tạo lý tính của đất rất tốt.

che-phu-dat-nong-nghiep-Cỏ-Xurinam

Cách trồng

Việc tạo hạt ở khu vực Đông Nam Á rất kém. Hạt rất dễ rụng khi có mưa cho nên cần có túi nhựa bọc ở bông để thu hạt. Hơn nữa việc trồng bằng hạt không đảm bảo lắm vì chất lượng hạt thường kém, độ nảy mầm không cao. Việc tái sinh bằng cành giâm là phương pháp nhân giống được ưa chuộng hơn.

che-phu-dat-nong-nghiep-Co- Xurinam

Lưu ý

Không được dùng loài cỏ này để chăn dê, cừu và súc vật nhỏ (dưới 1 tuổi) như các loài Brachiaria sp khác (ngoại trừ B. humidicola là có thể cho ăn với khối lượng nhỏ). Nếu cho ăn khối lượng lớn có thể làm cho con vật bị photoensitization và dẫn đến tử vong

Các  bài viết liên quan:

MỘT SỐ LOÀI CÂY CHE PHỦ ĐẤT ĐA DỤNG - PHẦN 3

TỔNG QUAN VỀ CÂY NEEM


Share this post



← Older Post Newer Post →