TUYỂN TẬP CÁC MÔ HÌNH NÔNG NGHIỆP THÍCH ỨNG THÔNG MINH VỚI KHÍ HẬU (CSA) CÓ THỂ NHÂN RỘNG - PHẦN 2

Posted by Hoa Bui on


Mô hình NLKH trồng keo

Mô hình nông lâm kết hợp trồng keo có thể thực hiện được ở các vùng khó quản lý, vị trí bất tiện hoặc đất dốc nhẹ. Cây keo không cần chăm sóc nhiều sau khi trồng nhưng nó có thể hạn chế xói mòn đất hiệu quả và tăng độ ẩm khi trồng kết với các cây lâu năm khác và thu hoạch có chọn lọc thay vì khai thác với chu kỳ ngắn. Thêm vào đó, keo là một loài cây có khả năng cố định đạm và giúp tăng khả năng màu mỡ cho đất.

mo-hinh-nlkh-trong-keo

1. Thực hành CSA

- Thành phần: Keo, sắn

- Kỹ thuật: trồng cây hàng năm xen lẫn keo trong 1- 2 năm đầu, khoảng cách trồng keo ban đầu 1x1m, chu kỳ thu hoạch keo dài, thu hoạch vào năm thứ 8 hoặc năm thứ 12 để lấy gỗ. Thu hoạch có chọn lọc với 75% sau mỗi 4 năm

2. Chỉ số CSA

 - An ninh lương thực:  Đa dạng sản phẩm và thu nhập, bao gồm sắn, keo dăm làm giấy và lấy gỗ.Tạo nguồn thu nhập ổn định hơn.

- Thích ứng: Chịu hạn hán và nắng nóng, giảm bốc hơi nước trực tiếp từ đất -

- Giảm thiểu và các dịch vụ môi trường: Tăng độ che phủ cây, giảm đốt phụ phẩm trong nông nghiệp, tăng sinh khối bề mặt đất. Giảm xói mòn, rửa trôi đất, tăng độ dinh dưỡng cho đất 

3. Lợi ích theo năm

Năm 1: Thu nhập từ sắn 

Năm 2-3: Giảm bốc hơi nước trực tiếp từ mặt đất

Năm 4: Thu hoạch lần thứ 1 từ cây keo, bắt đầu thu hồi vốn, giảm thiểu việc đốt phụ phẩm nông nghiệp

Năm 5-năm 8: Giảm chi phí đầu tư của cây Keo so với trồng chu kỳ ngắn hơn, giảm xói mòn đất

Năm thứ 8 trở đi: Thu nhập cao hơn từ bán gỗ, tăng độ phì nhiêu cho đất

4. Rủi ro

Thiên tai: Bão, sạt lở và lũ quét.  Giá bán không ổn định (thu hoạch có chọn lọc cho phép hoãn thu hoạch trong trường hợp có biến động giá lớn)

5. Các yếu tố lưu ý khi nhân rộng mô hình

- Loại đất: Đất mùn vàng đỏ trên núi, đất phù sa, thậm chí cả đất đá tầng mỏng, đất cát, pH 3.5 to 5.0

- Độ dốc: <20°, có thể trồng ở nơi lên tới 20-35°

- Độ ẩm: Lượng mưa tối ưu hàng năm 1.600-2.100mm, có thể thích hợp từ 1.200-2.500 mm, đảm bảo hệ thống thoát nước tốt 

- Nhiệt độ: Nhiệt độ tối ưu từ 23-28°C, có thể thích hợp từ 16- 32°C

- Vốn: Đầu tư vừa phải

- Tập huấn: Quản lý thu hoạch rừng bền vững

- Cơ hội thị trường: Nhu cầu cao tại Hà Tĩnh

- Chính sách thúc đẩy: 

 Quyết định của UBND tỉnh Hà Tĩnh QĐ 3029/2016/QĐ- UBND

6. Phân tích chi phí lợi nhuận (CBA)

mo-hinh-nlkh-trong-keo

Chi phí và lợi nhuận được ước tính trong vòng 12 năm cho 3 mô hình trồng keo khác nhau (khoảng cách ban đầu 1x1m) với mỗi mô hình có chu kỳ lần lượt là 4 năm, 8 năm và 12 năm.


- Chi phí: Các chi phí đầu vào bao gồm giống, phân bón, thuốc trừ sâu và nhân công lao động cho trồng và chăm sóc, quản lý được tính toán dựa trên các tài liệu sẵn có và ước tính của người dân địa phương.

- Lợi nhuận: Chi phí và lợi nhuận được ước tính dựa vào 3 mô hình ở mức độ nông hộ, mảnh canh tác. Khác với các mô hình trồng keo bình thường với chu kỳ là 4 năm, khai thác keo có lựa chọn được đề xuất là vào năm thứ 4, năm thứ 8 và năm thứ 12. Việc thu hoạch kéo dài này làm giảm xói mòn đất thông qua việc giảm thiểu các sự xáo trộn trong đất và các dịch vụ hệ sinh thái liên quan của nó. Một thí nghiệm ở Indonesia chỉ ra rằng sự gia tăng độ tuổi của keo góp phần làm tăng lượng hấp thụ carbon (Ilyas, 2013).

Việc chờ lâu để có toàn bộ thu nhập trong mô hình trồng keo 8 năm và 12 năm có thể được bồi đắp bằng việc trồng xen sắn trong năm đầu vàthu nhập từ tỉa thưa cây keo trong năm 4 và năm 8.
Chi phí và lợi nhuận của mô hình phụ thuộc vào các yếu tố như thời tiết, địa hình, cung-cầu của thị trường. Ở đây, giá thấp nhất tại Hà Tĩnh từ năm 2012 đến 2016. Giá bán nguyên liệu giấy là 200.000 VNĐ/m3, giá gỗ keo chu kỳ 8 năm là 700.000 VNĐ/m3 và giá gỗ keo chu kỳ 12 năm là 1.000.000 VNĐ/m3


Mô hình nuôi giun quế

Nuôi giun quế là hình thức sử dụng giun quế để chuyển đổi phân chuồng và chất phụ phẩm nông nghiệp thành phân ủ giàu dinh dưỡng. Nguồn phân này được sử dụng để bón cho cây trồng thay vì sử dụng phân hóa học, từ đó giảm chi phí đầu vào cho sản xuất nông nghiệp. Dịch giun quế có thể sử dụng như thuốc trừ sâu sinh học cho một số loại cây trồng.

Ngoài ra, giun có thể được sử dụng làm thức ăn giàu dinh dưỡng cho vật nuôi như gia cầm hoặc cá. Hệ thống kết hợp sử dụng các nguồn nguyên liệu sẵn có trong nông nghiệp này có ý nghĩa trực tiếp tới tính chất và dinh dưỡng của đất, năng suất cây trồng, vật nuôi và khả năng phục hồi của hệ thống sản xuất. Thêm vào đó, nuôi giun quế cần chi phí đầu tư thấp và có thể thực hiện với diện tích nhỏ, do đó nó thích hợp cho sân sau và vườn nhà.

mo-hinh-nuoi-gium-que

1. Thực hành CSA

- Thành phần: Giun quế (Perionyx excavatus). Phân vật nuôi (trâu, bò). Phân ủ (hỗn hợp phân hủy của chất thừa thực vật và vật nuôi)

- Kỹ thuật: Nuôi giun quế, xây dựng trên nền đất dốc hoặc bậc thang nếu nơi ở dễ bị ảnh hưởng lũ lụt, mưa lớn. Xây dựng ở nơi có bóng mát và được che phủ bề mặt luống nuôi giun. Độ cao của luống giun: khoảng 25-30cm, 8-12 kg giun lẫn với giá thể/m2

2. Chỉ số CSA

- An toàn lương thực: Cung cấp thức ăn sẵn có cho vật nuôi. Đa dạng nguồn thu nhập. Giảm chi phí thức ăn cho vật nuôi và mua phân bón

- Thích ứng: Có khả năng phục hồi cao trước các hiện tượng thiên tai. Chịu được hạn hán khi được che phủ và đặt dưới bóng. Chịu được ngập lũ khi được xây dựng trên các bậc thang hoặc khu vực có khả năng thoát nước tốt

- Giảm thiểu và các dịch vụ môi trường: Tăng khả năng tái sử dụng các phụ phẩm nông nghiệp và chất thải trong chăn nuôi. Giảm phát thải khí nhà kính so với lượng phát thải từ phân chưa qua xử lý và các loại phân vô cơ NPK. Cải thiện chất hữu cơ và độ màu mỡ của đất.

3. Lợi ích theo năm

- Năm 1- Năm 2: Tái sử dụng phụ phẩm cây trồng và chăn nuôi. Giảm phát thải khí nhà kính khi so sánh với sử dụng phân chưa qua xử lý và các loại phân vô cơ NPK. Cung cấp nguồn thức ăn sẵn có cho vật nuôi. Đa dạng nguồn thu nhập

- Các chỉ số về chất lượng đất tăng bao gồm: cây trồng phát triển nhanh hơn và xanh hơn, ít sâu bệnh hại, tăng năng suất, đất có khả năng giữ nước tốt hơn, tăng độ dinh dưỡng đất

4. Rủi ro: Giun chui ra khi chất nền nuôi giun bị khô (phòng tránh bằng cách che phủ bề mặt luống nuôi giun, cho giun ăn và tưới ẩm chất nền, luống nuôi khoảng 1-2 ngày 1 lần khi thời tiết nóng).

mo-hinh-nuoi-giun-que

5. Các yếu tố lưu ý khi nhân rộng mô hình

- Độ dốc: Xây dựng trên nền đất cao hoặc nền bậc thang

- Độ ẩm: Giữ chất nền ở độ ẩm 76- 83%, đảm bảo thoát nước tốt

- Nhiệt độ: Tối ưu hóa ở nhiệt độ25 - 30˚C, tránh ánh nắng gió và mưa trực tiếp

- Vốn: Vốn đầu tư thấp

- Tập huấn: Kỹ thuật nuôi giun quế

- Thị trường: Mục tiêu hướng đến nông nghiệp hữu cơ và tăng hiệu quả sử dụng nguyên liệu sẵn có

- Chính sách thúc đẩy:

Nghị Quyết của HĐND tỉnh Hà Tĩnh: NQ 32/2016/NQ-HDND

Quyết Định của UBND tỉnh Hà Tĩnh: QĐ 59/2015/QĐ-UBND và QĐ 05/2017/QĐ-UBND

Quyết Định của UBND huyện Kỳ Anh: QĐ 6465/2016/QĐ-UBND

Nghị Quyết của HĐND huyện Kỳ Anh: NQ 01/2016/NQ-HĐND

6. Phân tích chi phí lợi nhuận (CBA)

Chi phí và lợi nhuận được ước lượng trong vòng 1 năm qua phỏng vấn 3 người nông dân tại thôn Mỹ Lợi, huyện Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh. Chi phí và lợi nhuận đã được tính toán cho 100 con từng loại gia cầm khác nhau, bao gồm gà, vịt và ngỗng.

- Chi phí: Chi phí đầu tư ban đầu, chi phí duy trì và các chi phí đầu vào cũng như đầu ra của mô hình nuôi giun quế đều đã được ước tính. Chi phí giống giun ban đầu là 50.000 VNĐ (50 kg/4m2). Một số chi phí ban đầu như vật liệu xây dựng và thức ăn cho giun được tận dụng bằng các sản phẩm có sẵn trong nhà bao gồm phân vật nuôi và phụ phẩm nông nghiệp.

- Lợi nhuận: Giun được bán 2 lần/năm. Nông dân bán trung bình 575 kg giun/mùa với giá bán trung bình là 10.000 VNĐ/kg. Tổng thu nhập của 1 hộ nuôi giun là vào khoảng 11,5 triệu VND/năm.

mo-hinh-nuoi-giun-que

Ngoài ra, giun cung cấp nguồn protein bổ sung cho gia cầm, giúp gia cầm sinh trưởng phát triển nhanh hơn, lông mượt hơn và ít bênh tật hơn. Tỷ lệ trứng nở tăng 5% và trứng từ gia cầm ăn giun quế được nhận định là to hơn, và có lòng đỏ màu đậm hơn. 

Giun cũng có khả năng khoáng hoá nitơ, phốtpho và kali trong chất thải hữu cơ và biến nó thành các chất dinh dưỡng có thể hấp thụ được bởi cây trồng. Phân giun quế dùng như một chất để cải thiện cấu trúc đất, khả năng thẩm thấu nước của đất và tăng năng suất cây trồng, có thể khử mầm bệnh trong cây trồng và ức chế các bệnh nấm trong đất vì có các loại vi sinh vật có lợi trong phân.

Khả năng nhân rộng mô hình nuôi giun quế là khá lớn. Sau 2 năm kể từ ngày nuôi, ba người dân được phỏng vấn đã chia sẻ và bán giun giống cho 20 nông dân khác với lượng giun giống trung bình là từ 30-50 kg/hộ.

Các bài viết liên quan

TUYỂN TẬP CÁC MÔ HÌNH NÔNG NGHIỆP THÍCH ỨNG THÔNG MINH VỚI KHÍ HẬU (CSA) CÓ THỂ NHÂN RỘNG - PHẦN 1

MỘT SỐ LOÀI CÂY CHE PHỦ ĐẤT ĐA DỤNG - PHẦN 9

 


Share this post



← Older Post Newer Post →